Tin chi tiết
Cập nhật ngày:25/09/2014 - 17:28:00
Hội nghị Thượng đỉnh LHQ về Biến đổi khí hậu: Cùng nỗ lực cứu hành tinh Xanh

Hội nghị có sự tham dự của gần 120 Tổng thống, Thủ tướng và nhiều lãnh đạo cấp cao các nước. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh thay mặt Chính phủ Việt Nam tham dự và phát biểu tại Phiên thảo luận cấp cao của Hội nghị ngày 23/9.

Đây là Hội nghị cấp cao có quy mô lớn nhất về vấn đề biến đổi khí hậu, kể từ Hội nghị các nước thành viên Công ước khung về biến đổi khí hậu (UNFCCC) năm 2009 tại Copenhagen, Đan Mạch. Hội nghị nhằm tạo thêm động lực chính trị, thúc đẩy quá trình thương lượng trong khuôn khổ UNFCCC để đạt được thoả thuận pháp lý có ý nghĩa trong năm 2015 tại Hội nghị các nước thành viên UNFCCC tại Paris.

Vấn đề cấp thiết

Biến đổi khí hậu, theo định nghĩa của UNFCCC, là sự biến đổi cơ bản của khí hậu được quy trực tiếp hoặc gián tiếp do hoạt động của con người làm thay đổi thành phần của khí quyển toàn cầu và sự thay đổi này cộng thêm khả năng biến động tự nhiên của khí hậu quan sát được trong những thời kì có thể so sánh được.

Theo báo cáo của Liên hợp quốc, nguyên nhân của hiện tượng biến đổi khí hậu 90% là do con người gây ra, 10% là do tự nhiên. Những tác động từ biến đổi khí hậu đã khiến nhiệt độ toàn cầu trong thế kỷ XX tăng 0,55°C và dự báo sẽ tiếp tục tăng 2-5°C trong thế kỷ XXI kèm theo hậu quả rất nặng nề cho con người và môi trường.

Các nghiên cứu cũng cho thấy mỗi năm biến đổi khí hậu có thể làm kinh tế thế giới tổn thất 1,2 nghìn tỷ USD; khiến hơn 4,5 tỷ người (khoảng 64% dân số toàn cầu) phải sống tại các khu vực có nguy cơ cao chịu hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, mưa lớn, lũ lụt, bão, lốc xoáy...

Để ngăn chặn biến đổi nhanh của khí hậu Trái đất, năm 2010, Liên hợp quốc cùng các quốc gia đã đạt được thỏa thuận về mục tiêu giới hạn nhiệt độ Trái đất không tăng lên quá 2 độ C vào năm 2100 so với thời kỳ tiền công nghiệp. Biện pháp chủ yếu là thông qua việc giảm phát thải lượng khí dioxide carbon (CO2) gây hiệu ứng nhà kính do sử dụng các loại năng lượng có nguồn gốc hóa thạch và hoạt động giao thông vận tải tạo ra, đi đôi với đó là phát triển các phương tiện, mô hình tăng trưởng xanh...

Tuy nhiên, ngay trước khi diễn ra hội nghị lần này, Nhóm các nhà khoa học quốc tế trong báo cáo “Dự án Carbon toàn cầu” cảnh báo, lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính dioxide carbon trên Trái đất đang tăng nhanh và thế giới có nguy cơ không thực hiện được mục tiêu đặt ra năm 2010. Theo nghiên cứu này, nếu mỗi giây bầu khí quyển lại nhận thêm 2,9 triệu kg CO2 như tốc độ hiện nay thì “hạn ngạch” còn được phép sử dụng trước khi Trái đất nóng thêm 2 độ C sẽ “cạn kiệt” chỉ sau khoảng 30 năm nữa.

“Khí hậu đang bị đe dọa”, “Lãnh đạo thế giới phải hành động”, “Không có Kế hoạch B cho Trái đất”, “Loài người thay đổi phong cách sống chứ không thay đổi khí hậu”, đó chính là khẩu hiệu mà hàng trăm nghìn người tuần hành chống biến đổi khí hậu trên toàn thế giới đưa ra từ cuối tuần qua, nhằm gây áp lực lên Hội nghị lần này và kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hãy hành động ngay trước khi quá muộn.

Việt Nam ưu tiên chống biến đổi khí hậu

Việt Nam là một trong các quốc gia bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất do tác động của biến đổi khí hậu, đặc biệt là do tác động của nước biển dâng, vì có đường bờ biển dài, dân cư tập trung đông tại các vùng đồng bằng ven biển và các hoạt động kinh tế phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp, tài nguyên thiên nhiên và lâm nghiệp.

Theo các số liệu nghiên cứu, trong khoảng 50 năm qua (1958-2007), nhiệt độ trung bình năm tại Việt Nam đã tăng 0,5-0,7ºC, mực nước biển trung bình đã dâng thêm 20cm. Những dự báo mới nhất cho thấy nhiệt độ trung bình của Việt Nam có thể tăng thêm 2,3ºC và mực nước biển có thể dâng thêm 75cm vào năm 2100 và nếu nước biển dâng từ 75cm đến 1m thì các vùng đồng bằng và ven biển của Việt Nam sẽ ngập từ 19% đến 38%, gây ảnh hưởng nghiêm trọng trực tiếp đến đời sống, xã hội và an ninh lương thực của Việt Nam.

Nhận thức tầm quan trọng của cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, bên cạnh việc tham gia cùng cộng đồng quốc tế thúc đẩy đạt được các thoả thuận đa phương ứng phó với biến đổi khí hậu, Việt Nam cũng đã và đang tích cực triển khai nhiều biện pháp cụ thể để ứng phó với biến đổi khí hậu.

Phát biểu tại Hội nghị, thay mặt Chính phủ Việt Nam, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh khẳng định, Việt Nam luôn ưu tiên đẩy mạnh các hoạt động đối phó và thích ứng với biến đổi khí hậu. Việt Nam đã đề ra các định hướng giảm phát thải khí nhà kính, đặc biệt đã đặt mục tiêu giảm cường độ phát thải khí nhà kính từ 8-10% so với năm 2010, giảm lượng tiêu hao năng lượng tính trên GDP từ 1-1,5%/năm.

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh cũng thông báo Việt Nam đang nghiên cứu có cam kết quốc gia tự nguyện (INDCs), trong đó xác định rõ các đóng góp cụ thể về giảm khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu và cam kết của Việt Nam hợp tác chặt chẽ với cộng đồng quốc tế và các đối tác nhằm góp phần thúc đẩy tiến trình đàm phán xây dựng Thỏa thuận toàn cầu về biến đổi khí hậu tại COP-21, Paris 2015.

Phó Thủ tướng kêu gọi các nước cam kết mạnh mẽ và nỗ lực nhiều hơn trong đàm phán nhằm đạt được khuôn khổ pháp lý toàn cầu mới có tính ràng buộc về biến đổi khí hậu trong năm 2015 để thế giới có thể đạt được mục tiêu về nồng độ khí thải nhà kính trong khí quyển và nhiệt độ trung bình toàn cầu không tăng quá 2 độ C.

Đồng thời, Phó Thủ tướng kêu gọi các nước phát triển tăng cường thực hiện các cam kết theo Nghị định thư Kyoto, cung cấp tài chính và công nghệ tiên tiến cho các nước đang phát triển đối phó với vấn đề biến đổi khí hậu.

Những cam kết cụ thể

Tại Hội nghị, lãnh đạo các nước đã thông báo về tình hình, chính sách, hành động của nước mình nhằm góp phần giữ nhiệt độ toàn cầu tăng không quá 2 độ C, tăng cường khả năng phục hồi, đối phó với biến đổi khí hậu. Hội nghị cũng đưa ra nhiều sáng kiến nhằm đối phó với biến đổi khí hậu trên các lĩnh vực tài chính, năng lượng, công nghiệp, lâm-nông nghiệp, giao thông và đô thị…

Đáng chú ý, Trung Quốc đã lần đầu tiên đưa ra cam kết hành động mạnh mẽ để giải quyết tình trạng biến đổi khí hậu, khi Phó Thủ tướng nước này, ông Zhang Gaoli, phát biểu rằng Trung Quốc sẽ giới hạn lượng khí thải và cắt giảm khí thải sâu vào năm 2020. Ông Zhang Gaoli cho biết lượng khí thải carbon của Trung Quốc – hiện ở cao nhất thế giới - sẽ sớm đạt mức cao nhất cho phép.

Trước đó, trong bài phát biểu, Tổng thống Mỹ Barack Obama nói rằng biến đổi khí hậu đã diễn tiến nhanh hơn so với những nỗ lực để giải quyết nó, Mỹ và Trung Quốc có một trách nhiệm đi đầu trong nỗ lực chống biến đổi khí hậu. Cam kết cơ bản nhất mà ông đưa ra là tuyên bố đầu năm tới ông sẽ đưa ra một kế hoạch cắt giảm khí thải sau năm 2020 cho nước Mỹ.

Thủ tướng Anh David Cameron cho rằng ông đã "giữ lời hứa" vận hành một "chính phủ xanh nhất từ trước đến nay". Tổng thống Pháp Francois Hollande thì cam kết 1 tỷ USD giúp các nước nghèo đối phó với những tác động của nhiệt độ tăng cao, trong khi Na Uy cam kết 147 triệu USD cho Liberia để chấm dứt tình trạng phá rừng vào năm 2020...

Mặc dù còn nhiều ý kiến hoài nghi về kết quả của Hội nghị, song sự có mặt đông đảo của các nhà lãnh đạo thế giới, cũng như cam kết mà họ đưa ra ít nhất cho thấy sự nhận thức cũng như quyết tâm cùng nỗ lực vì ngôi nhà chung Trái đất. Nhà kinh tế Jeffrey Sachs, một cố vấn của Tổng Thư ký Ban Ki-moon, nói với BBC: "Hội nghị này tự nó không giải quyết các vấn đề. Hội nghị là để nâng cao nhận thức”.

Nguồn: Báo Thế giới và Việt Nam online

BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ
VĂN PHÒNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Địa chỉ: 6B Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội
Điện thoại: 0437473626 - 0437474825
Fax: 0437473602
Email: VPPTBV@mpi.gov.vn
Website: www.va21.gov.vn